Radical Readings #2

4. Από την οικονομία της εποικιστικής κατοχής στην οικονομία της γενοκτονίας

 

22. Ο εποικιστικός αποικιοκρατισμός περιλαμβάνει την εκμετάλλευση και την αποκόμιση κέρδους από τη γη, καθώς και τον αποικισμό της, μέσω της απέλασης των κατοίκων της. Στην Παλαιστίνη, ιστορικά, οι εταιρείες έχουν καθοδηγήσει και έχουν διευκολύνει τη διαδικασία εκτοπισμού και αντικατάστασης του αραβικού πληθυσμού, η  οποία αποτελεί το θεμέλιο της λογικής της εποικιστικής εξάλειψης. Το Εβραϊκό Εθνικό Ταμείο, μια εταιρεία αγοραπωλησίας γης, που ιδρύθηκε το 1901, συνέβαλε στο σχεδιασμό και την υλοποίηση της σταδιακής απομάκρυνσης των Αράβων Παλαιστινίων, η οποία εντάθηκε με τη Νάκμπα (δηλ. τον μόνιμο εκτοπισμό της πλειοψηφίας των Αράβων Παλαιστινίων από την γη τους το1948) και συνεχίζεται έκτοτε.
23. Με συστηματική βοήθεια από εταιρίες, το Ισραήλ έχει επιδιώξει την εκδίωξη και τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων, ειδικά μετά το 1967. Ο επιχειρηματικός κόσμος έχει συμβάλει ουσιαστικά σε αυτή την προσπάθεια παρέχοντας στο Ισραήλ τα όπλα και τον εξοπλισμό που απαιτούνται για την καταστροφή σπιτιών, σχολείων, νοσοκομείων, χώρων αναψυχής και λατρείας, μέσων διαβίωσης και παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων, όπως ελαιώνες και οπωρώνες, για τον διαχωρισμό και τον έλεγχο των κοινοτήτων και για τον περιορισμό της πρόσβασης σε φυσικούς πόρους. Ο επιχειρηματικός κόσμος έχει συμβάλει στη δημιουργία των συνθηκών για την παλαιστινιακή εθνοκάθαρση, βοηθώντας στη στρατιωτικοποίηση και την παροχή κινήτρων για την παράνομη ισραηλινή παρουσία στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, 
24. Οι εταιρίες έχουν διαδραματίσει κομβικό ρόλο στον στραγγαλισμό της παλαιστινιακής οικονομίας, στην συνεχιζόμενη ισραηλινή επέκταση σε κατεχόμενα εδάφη, διευκολύνοντας παράλληλα την αντικατάσταση του παλαιστινιακού πληθυσμού. Δρακόντειοι περιορισμοί – στο εμπόριο και τις επενδύσεις, τη δεντροφύτευση, την αλιεία και την πρόσβαση στο νερό για τους εποικισμούς- έχουν εξασθενήσει τη γεωργία και τη βιομηχανία, και έχουν μετατρέψει τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη σε αιχμάλωτη οικονομία. Εταιρείες απέσπασαν οικονομικά οφέλη από την εκμετάλλευση της παλαιστινιακής εργασίας και της γης, από πρακτικές υποβάθμισης και εκτροπής φυσικών πόρων, από την κατασκευή, τροφοδοσία και παροχή ενέργειας στις αποικίες, καθώς και από την εμπορία και διάθεση των παραγόμενων αγαθών και υπηρεσιών στο Ισραήλ, στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και σε διεθνείς αγορές.  

 Η Ισραηλινοπαλαιστινιακή Προσωρινή Συμφωνία για τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας (Συμφωνίες του Όσλο II) εδραίωσε αυτή την εκμετάλλευση, θεσμοθετώντας de facto το μονοπώλιο του Ισραήλ πάνω από το 61% της πλούσιας σε πόρους Δυτικής Όχθης (Περιοχή Γ). Το Ισραήλ κερδίζει από αυτήν την εκμετάλλευση, ενώ κοστίζει στην παλαιστινιακή οικονομία τουλάχιστον το 35% του ΑΕΠ της. 

 

25. Χρηματοπιστωτικά και ακαδημαϊκά ιδρύματα έχουν διευκολύνει κι αυτά τις συνθήκες για τον εκτοπισμό και την αντικατάσταση των Παλαιστινίων. Οι τράπεζες, οι εταιρείες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, τα συνταξιοδοτικά ταμεία και οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν διοχετεύσει χρηματοδότηση στην παράνομη κατοχή. Τα πανεπιστήμια – κέντρα πνευματικής ανάπτυξης και δύναμης – έχουν συντηρήσει την πολιτική ιδεολογία που στηρίζει τον αποικισμό της παλαιστινιακής γης, έχουν συμβάλει στην ανάπτυξη οπλικών συστημάτων και έχουν παραβλέψει ή ακόμη και έχουν νομιμοποιήσει τη συστημική βία, ενώ οι παγκόσμιες ερευνητικές συνεργασίες έχουν συγκαλύψει την εξάλειψη των Παλαιστινίων πίσω από ένα πέπλο ακαδημαϊκής ουδετερότητας. 
26. Μετά τον Οκτώβριο του 2023, τα μακροχρόνια συστήματα ελέγχου, εκμετάλλευσης και αποστέρησης μεταμορφώθηκαν σε οικονομικές, τεχνολογικές και πολιτικές υποδομές που κινητοποιήθηκαν για να προκαλέσουν μαζική βία και τεράστια καταστροφή. Εταιρείες που προηγουμένως επέτρεπαν και επωφελούνταν από την εξάλειψη και τον αφανισμό των Παλαιστινίων εντός της οικονομικής κατοχής, αντί να αποδεσμευτούν, εμπλέκονται τώρα στην οικονομία της γενοκτονίας.
27. Οι ενότητες που ακολουθούν παρουσιάζουν πώς οκτώ βασικοί τομείς, που λειτουργούν τόσο αυτοτελώς όσο και αλληλεξαρτώμενα μέσω των δομικών πυλώνων της αποικιοκρατικής οικονομίας του εκτοπισμού και της αντικατάστασης, έχουν προσαρμοστεί στις γενοκτονικές πρακτικές .

 

Πρώτος Τομέας:  Εκτοπισμός  

 

28. Μετά τον Οκτώβριο του 2023, τα όπλα και οι στρατιωτικές τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για την προώθηση της απέλασης των Παλαιστινίων έχουν γίνει εργαλεία μαζικών δολοφονιών και καταστροφών, καθιστώντας τη Γάζα και τμήματα της Δυτικής Όχθης μη κατοικήσιμα. Οι τεχνολογίες επιτήρησης και φυλάκισης, που συνήθως χρησιμοποιούνται για την επιβολή του φυλετικού διαχωρισμού/απαρτχάιντ, έχουν εξελιχθεί σε εργαλεία για την αδιάκριτη στόχευση του Παλαιστινιακού πληθυσμού. Βαριά μηχανήματα που χρησιμοποιούνταν προηγουμένως για κατεδαφίσεις σπιτιών, καταστροφή υποδομών και κατάσχεση πόρων στη Δυτική Όχθη έχουν αλλάξει χρήση με σκοπό να εξαλείψουν το αστικό τοπίο της Γάζας, εμποδίζοντας τους εκτοπισμένους πληθυσμούς να επιστρέψουν και να ανασυσταθούν ως κοινότητα.

 

Στρατιωτικός τομέας: η επιχείρηση της εξάλειψης  

 

29. Η στρατιωτικοποιημένη βία που δημιούργησε το Κράτος του Ισραήλ παραμένει η κινητήρια δύναμη του αποικιακού του σχεδίου. Ισραηλινοί και διεθνείς κατασκευαστές όπλων αναπτύσσουν ολοένα και πιο αποτελεσματικά συστήματα για να εκδιώξουν τους Παλαιστίνιους από τη γη τους. Συνεργαζόμενοι αλλά και ανταγωνιζόμενοι, έχουν βελτιώσει τις τεχνολογίες που επιτρέπουν στο Ισραήλ να εντείνει την καταπίεση, την καταστολή και την καταστροφή.
30. Η παρατεταμένη κατοχή και οι επαναλαμβανόμενες στρατιωτικές εκστρατείες παρέχουν πρόσφορο έδαφος για την δοκιμή στρατιωτικών όπλων αιχμής: πλατφόρμες αεράμυνας, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, εργαλεία στόχευσης που τροφοδοτούνται από τεχνητή νοημοσύνη, ακόμη και το πρόγραμμα F-35 με επικεφαλής τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Αυτές οι τεχνολογίες στη συνέχεια διατίθενται στην αγορά ως «δοκιμασμένες στο πεδίο».
31. Το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα έχει γίνει η οικονομική ραχοκοκαλιά του Κράτους. Μεταξύ 2020 και 2024, το Ισραήλ ήταν ο όγδοος μεγαλύτερος εξαγωγέας όπλων παγκοσμίως. Οι δύο πιο εξέχουσες ισραηλινές εταιρείες όπλων – η Elbit Systems, η οποία ιδρύθηκε ως σύμπραξη ιδιωτικού και δημόσιου τομέα και αργότερα ιδιωτικοποιήθηκε, και η κρατική Israel Aerospace Industries – συγκαταλέγονται στους 50 κορυφαίους κατασκευαστές όπλων παγκοσμίως. Από το 2023, η Elbit Systems συνεργάζεται στενά με τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις, ενσωματώνοντας το προσωπικό της στο επιτελείο του Υπουργείο Άμυνας, ενώ τιμήθηκε με το Ισραηλινό Βραβείο Άμυνας του 2024. Η Elbit Systems και η Israel Aerospace Industries συνεισφέρουν  κρίσιμα στην εγχώρια προμήθεια όπλων, και ενισχύουν τις ισραηλινές στρατιωτικές συμμαχίες μέσω εξαγωγών όπλων και συνεργιών στην ανάπτυξη στρατιωτικής τεχνολογίας.
32. Οι διεθνείς συνεργασίες που παρέχουν όπλα και τεχνική υποστήριξη έχουν ενισχύσει την ικανότητα του Ισραήλ να διαιωνίσει το απαρτχάιντ και, πρόσφατα, να συνεχίζει να επιτίθεται στην Γάζα. Το Ισραήλ επωφελείται από το μεγαλύτερο πρόγραμμα αμυντικών προμηθειών που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ – για το μαχητικό αεροσκάφος F-35, με επικεφαλής την Lockheed Martin με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τουλάχιστον 1.650 άλλες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της ιταλικής κατασκευάστριας Leonardo S.p.A. αλλά και οκτώ κρατών. Τα εξαρτήματα και τα ανταλλακτικά που κατασκευάζονται παγκοσμίως ενισχύουν τον ισραηλινό στόλο των F-35, τον οποίο το Ισραήλ προσαρμόζει και συντηρεί σε συνεργασία με την Lockheed Martin και εγχώριες εταιρείες. Το Ισραήλ ήταν το πρώτο που πέταξε το F-35 σε μάχη, το 2018, και το χρησιμοποίησε σε «λειτουργία θηρίου», το 2025. Τα μαχητικά αεροσκάφη F-35 και F-16 της Lockheed Martin, ζωτικής σημασίας για την ισραηλινή πολεμική αεροπορία, έχουν αυξημένη  ικανότητα οπλικού φορτίου και ενισχυμένη ισχύ πυρός, όπως των πυρομαχικών κοινής άμεσης επίθεσης (JDAM) GBU-31 και των μη κατευθυνόμενων MK-84 βομβών 2000 λιβρών (907.18 κιλών). Ένα F-35 μπορεί να μεταφέρει βόμβες ανώτερες των 18.000 λιβρών (8164.66 κιλών). Μετά τον Οκτώβριο του 2023, τα F-35 και τα F-16 ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της πολεμικής μηχανής  του Ισραήλ με την άνευ προηγουμένου αεροπορική ισχύ τους. Έχοντας την  δυνατότητα ρίψης περίπου 85.000 τόνων βομβών, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων ήταν μη κατευθυνόμενες, σκότωσαν και τραυμάτισαν περισσότερους από 179.411 Παλαιστίνιους και ισοπέδωσαν τη Γάζα.
33. Τα drones, τα εξακόπτερα και τα τετρακόπτερα είναι επίσης πανταχού παρόντα φονικά μηχανήματα στους ουρανούς της Γάζας. Τα drones, που αναπτύχθηκαν και προμηθεύτηκαν σε μεγάλους αριθμούς από την Elbit Systems και την Israel Aerospace Industries, πετάνε εδώ και καιρό μαζί με μαχητικά αεροσκάφη, επιτηρώντας τους Παλαιστίνιους και παρέχοντας πληροφορίες για στόχους. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, με την υποστήριξη αυτών των εταιρειών και σε συνεργασία με ιδρύματα όπως το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης, τα drones που χρησιμοποιούνται από το Ισραήλ απέκτησαν αυτοματοποιημένα συστήματα όπλων και την ικανότητα να πετούν σε σμήνος. 
34. Για να προμηθεύσουν το Ισραήλ με αυτά τα όπλα και να διευκολύνουν τις εξαγωγές και εισαγωγές όπλων, οι κατασκευαστές εξαρτώνται από ένα δίκτυο μεσαζόντων, συμπεριλαμβανομένων νομικών, ελεγκτικών και συμβουλευτικών εταιρειών, καθώς και εμπόρων, εκπροσώπων και μεσιτών όπλων. Προμηθευτές όπως η ιαπωνική FANUC Corporation παρέχει ρομποτικά μηχανήματα για τις γραμμές παραγωγής των όπλων, συμπεριλαμβανομένων των Israel Aerospace Industries, Elbit Systems και Lockheed Martin. Ναυτιλιακές εταιρείες όπως η δανέζικη A.P. Moller – Maersk A/S μεταφέρουν εξαρτήματα, ανταλλακτικά, όπλα και πρώτες ύλες, διατηρώντας μια σταθερή ροή στρατιωτικού εξοπλισμού που παρέχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τον Οκτώβριο του 2023.
35. Για ισραηλινές εταιρείες όπως η Elbit Systems και η Israel Aerospace Industries, η συνεχιζόμενη γενοκτονία ήταν μια κερδοφόρα επιχείρηση. Η αύξηση κατά 65% των ισραηλινών στρατιωτικών δαπανών από το 2023 έως το 2024 – ύψους 46,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μιας από της υψηλότερες κατά κεφαλήν αυξήσεις παγκοσμίως – προκάλεσε απότομη άνοδο των ετήσιων κερδών τους. Οι ξένες εταιρείες όπλων, ιδίως οι κατασκευαστές πολεμοφοδίων και πυρομαχικών, επίσης βγαίνουν κερδισμένοι.

 

 

Επιτήρηση και εγκλεισμός: η σκοτεινή πλευρά του «νεοσύστατου κράτους» 

 

36. Η καταστολή των Παλαιστινίων έχει προοδευτικά αυτοματοποιηθεί, με τις εταιρείες τεχνολογίας να παρέχουν υποδομές διπλής χρήσης που συνδυάζουν την  μαζική συλλογή δεδομένων με συστήματα επιτήρησης, ενώ παράλληλα εκμεταλλεύονται το άνευ προηγουμένου πεδίο δοκιμών που προσφέρει η κατεχόμενη παλαιστινιακή επικράτεια για την ανάπτυξη της συγκεκριμένης στρατιωτικής τεχνολογίας. Το Ισραήλ, επικαλούμενο ανάγκες ασφαλείας, έχει αναπτύξει συστήματα εγκλεισμού και επιτήρησης των Παλαιστινίων σε υπερθετικό βαθμό. Τα συστήματα αυτά τροφοδοτούνται από τεχνολογικούς γίγαντες των Ηνωμένων Πολιτειών που ιδρύουν θυγατρικές και κέντρα έρευνας και ανάπτυξης στο Ισραήλ. Τέτοια συστήματα είναι: από δίκτυα κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης (CCTV), βιομετρική επιτήρηση, δίκτυα σημείων ελέγχου προηγμένης τεχνολογίας, «έξυπνους τοίχους» και επιτήρηση με drone έως το cloud computing, την τεχνητή νοημοσύνη και την ανάλυση δεδομένων που υποστηρίζονται από στρατιωτικό προσωπικό ξηράς.
37. Οι ισραηλινές εταιρείες τεχνολογίας συχνά αναπτύσσονται στα πλαίσια στρατιωτικών στρατηγικών και χρησιμοποιώντας στρατιωτικές υποδομές, όπως ο Όμιλος NSO, που ιδρύθηκε από πρώην μέλη της Μονάδας 8200. Το κατασκοπευτικό λογισμικό Pegasus, σχεδιασμένο για μυστική παρακολούθηση έξυπνων τηλεφώνων, έχει χρησιμοποιηθεί εναντίον Παλαιστινίων ακτιβιστών και έχει λάβει άδεια για χρήση παγκοσμίως με σκοπό να στοχεύει ηγέτες, δημοσιογράφους και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εξάγεται βάσει του νόμου περί Ελέγχου Εξαγωγών Αμυντικού Υλικού του Ισραήλ, η τεχνολογία παρακολούθησης του Ομίλου NSO επιτρέπει τη «διπλωματία της κατασκοπίας», ενώ παράλληλα ενισχύει την ατιμωρησία των κρατών.  
38. Η IBM δραστηριοποιείται στο Ισραήλ από το 1972, εκπαιδεύοντας στρατιωτικό και πληροφοριακό/κατασκοπευτικό προσωπικό – ιδίως από τη Μονάδα 8200 – για τον τομέα της τεχνολογίας και νεοφυών επιχειρήσεων. Από το 2019, η IBM Israel λειτουργεί και αναβαθμίζει την κεντρική βάση δεδομένων της Αρχής Πληθυσμού και Μετανάστευσης, επιτρέποντας τη συλλογή, αποθήκευση και κρατική χρήση βιομετρικών δεδομένων Παλαιστινίων και υποστηρίζοντας το καθεστώς υπέρ των  διακρίσεων και διαχωρισμών του Ισραήλ. Πριν από την IBM, τη βάση δεδομένων διαχειριζόταν η Hewlett Packard Enterprises (HPE), ενώ η ισραηλινή θυγατρική της συνεχίζει να παρέχει διακομιστές (servers). Η Hewlett Packard (HP) έχει διαχρονικά συμβάλει στη λειτουργία των συστημάτων απαρτχάιντ του Ισραήλ, παραχωρώντας  τεχνολογία και τεχνογνωσία  σε μια μονάδα του ισραηλινού υπουργείου άμυνας που είναι υπεύθυνη εκτός των άλλων για τις δομές φυλάκισης και την αστυνομία (την λεγόμενη COGAT). Μετά τον διαχωρισμό της εταιρείας το 2015 σε Hewlett Packard Enterprises και HP Inc., αδιαφανείς επιχειρηματικές δομές έχουν αποκρύψει τους ρόλους των επτά εναπομεινασών ισραηλινών θυγατρικών τους.
39. Η Microsoft δραστηριοποιείται στο Ισραήλ από το 1991, αναπτύσσοντας εκεί το μεγαλύτερο κέντρο της εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι τεχνολογίες της είναι ενσωματωμένες στις δομές κράτησης/φυλάκισης, στην αστυνομία, στα πανεπιστήμια και στα σχολεία – συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που βρίσκονται σε εποικισμούς. Από το 2003, η Microsoft μέσω της ενσωμάτωσης των συστημάτων της όχι μόνο στους στρατιώτες αλλά και στους πολίτες αξιοποιεί τις τεχνολογίες της σε όλα τα επίπεδα του ισραηλινού στρατού, ενώ ταυτόχρονα εξαγοράζει ισραηλινές νεοφυείς επιχειρήσεις κυβερνοασφάλειας και επιτήρησης.
40. Καθώς τα συστήματα απαρτχάιντ, στρατιωτικής δράσης και ελέγχου του πληθυσμού του Ισραήλ παράγουν ολοένα και μεγαλύτερους όγκους δεδομένων, η εξάρτησή τους από την αποθήκευση στο υπολογιστικό νέφος/cloud και την υπολογιστική ισχύ έχει αυξηθεί. Το 2021, το Ισραήλ επιβράβευσε την Alphabet Inc. (Google) και την Amazon.com, Inc.  με σύμβαση ύψους 1,2 δισ. δολαρίων (Project Nimbus) – η οποία χρηματοδοτήθηκε σε μεγάλο βαθμό μέσω του Υπουργείου Άμυνας – για την παροχή βασικής τεχνολογικής υποδομής.
41. Η Microsoft, η Alphabet και η Amazon παρέχουν ουσιαστικά στο Ισραήλ κυβερνητική πρόσβαση στις τεχνολογίες υπολογιστικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης, στις τεχνολογίες ενισχυμένης ανάλυσης δεδομένων, στις τεχνολογίες λήψης αποφάσεων αλλά και υποδομές παρακολούθησης και επεξεργασίας  δεδομένων. Τον Οκτώβριο του 2023, όταν το υπολογιστικό νέφος του ισραηλινού στρατού υπερφορτώθηκε, η Microsoft, με την πλατφόρμα Azure, και η κοινοπραξία Project Nimbus παρενέβησαν με κρίσιμες υποδομές υπολογιστικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης. Με διακομιστές εντός του Ισραήλ, διασφαλίζεται η κυριαρχία  επί των δεδομένων, αλλά και η αποφυγή λογοδοσίας, βάσει ευνοϊκών συμβάσεων που προσφέρουν ελάχιστους περιορισμούς ή εποπτεία. Τον Ιούλιο του 2024, ένας Ισραηλινός συνταγματάρχης περιέγραψε την τεχνολογία του υπολογιστικού νέφους ως όπλο με κάθε έννοια της λέξης, αναφέροντας αυτές τις εταιρείες.